नेपालले तलब प्रगतिशील स्ल्याब आधार मा कर लगाउँछ: प्रत्येक दर सो बैन्डभित्रको आयमा मात्रै लाग्छ, पूरै तलबमा होइन। तलबिया कर्मचारीहरूमा यो सबभन्दा बढी गलत बुझिने कुरा हो — र प्रगति र बोनसले घर लैजाने रकम कति बढाउँछ भन्ने कुरामा यसैको प्रभाव छ। यहाँ आ.व. २०८२/८३ (श्रावण २०८२ – असार २०८३) को आर्थिक ऐन २०८२ बमोजिमको पूर्ण संरचना, उदाहरण, र आ.व. २०८३/८४ का लागि घोषित ठूलो परिवर्तनको झलक।

मुख्य कुरा

  • पहिलो १% स्ल्याब सामाजिक सुरक्षा कर (SST) हो — SSF सदस्यलाई पूर्ण छुट, त्यसैले धेरै निजी क्षेत्रका कर्मचारीले पहिलो रु ५ लाखमा ०% तिर्छन्।
  • जोडी फाइलिङले पहिलो १% स्ल्याब रु ६ लाखसम्म फराकिलो पार्छ — तर रोजगारी मात्र आय भएकी विवाहित महिलाका लागि व्यक्ति फाइलिङ + १०% छुट प्रायः बढी फाइदाजनक।
  • कानुनी कटौती (SSF + EPF + CIT + बिमा) स्ल्याब लाग्नुअघि नै लाग्छन्।
  • आर्थिक विधेयक २०८३ ले एकीकृत स्ल्याब ल्याउँछ — दशकको सबभन्दा फराकिलो पहिलो बैन्ड।

आ.व. २०८२/८३ स्ल्याब — व्यक्ति (Individual)

करयोग्य आय (रु)दर
५,००,००० सम्म१% सामाजिक सुरक्षा कर*
५,००,००१ – ७,००,०००१०%
७,००,००१ – १०,००,०००२०%
१०,००,००१ – २०,००,०००३०%
२०,००,००१ – ५०,००,०००३६%
५०,००,००० माथि३९%

*SSF योगदानकर्तालाई १% SST पूर्ण छुट; निवृत्तिभरण आय मात्र भएकालाई पनि।

आ.व. २०८२/८३ स्ल्याब — जोडी

करयोग्य आय (रु)दर
६,००,००० सम्म१%*
६,००,००१ – ८,००,०००१०%
८,००,००१ – ११,००,०००२०%
११,००,००१ – २०,००,०००३०%
२०,००,००१ – ५०,००,०००३६%
५०,००,००० माथि३९%

आ.व. २०८२/८३ व्यक्ति स्ल्याब — प्रत्येक बैन्डको सीमान्त दर

1% 10% 20% 30% 36% 39% 0 – 5L 5 – 7L 7 – 10L 10 – 20L 20 – 50L 50L+

SSF योगदानकर्ताको हकमा पहिलो १% स्ल्याब छुट।

स्ल्याबभन्दा अघि लाग्ने कटौती

उदाहरण — रु १२,००,००० तलब

वार्षिक तलब रु १२,००,०००, SSF योगदान रु १,३२,००० (कर्मचारी ११%), जीवन बिमा रु ४०,०००। व्यक्ति फाइलिङ।

प्रभावकारी दर: ७९,५६० / १०,२८,००० ≈ ७.७%।

आ.व. २०८३/८४ को एकीकृत स्ल्याब

जेठ १५, २०८३ को बजेट भाषणले वर्षौंको सबभन्दा ठूलो व्यक्तिगत कर सुधारको घोषणा गर्यो। श्रावण १, २०८३ बाट लागू हुने प्रस्तावित तालिका:

करयोग्य आय (रु)दर
१०,००,००० सम्म१%
१०,००,००१ – १५,००,०००१०%
१५,००,००१ – २५,००,०००२०%
२५,००,००१ – ४०,००,०००२७%
४०,००,००० माथि२९%

जोडी स्ल्याब हराउँछ — पहिलो बैन्ड सबैका लागि रु १० लाख। शीर्ष दर ३९% बाट २९% झर्छ।

रु १२,००,००० करयोग्य आयमा कर — आ.व. २०८२/८३ बनाम २०८३/८४ (व्यक्ति, SSF सदस्य)

आ.व. २०८२/८३ रु ८८,४०० आ.व. २०८३/८४ (प्रस्तावित) रु ३०,००० एउटै रु १२ लाख तलब — करिब ६६% कर बचत।

केवल SSF र जीवन बिमा कटौती मानिएको छ; अन्तिम आर्थिक ऐन २०८३ मा सामान्य फरक हुन सक्छ।

रु १० लाख कमाउने तलबिया कर्मचारी तीन कर बैन्डबाट एउटै १% बैन्डमा आउँछ — दशकको सबभन्दा ठूलो सरलीकरण।

के गर्ने?

सहायताको लागि

नयाँ वर्षका लागि तलब TDS पुनर्गणना वा घर लैजाने रकमको तुलना — चार्टर्ड एकाउन्टेन्टसँग एक घण्टामै भ्याइन्छ।