अग्रिम कर कट्टी (TDS) भनेको भुक्तानीकर्ताले तपाईंलाई भुक्तानी दिनुअघि कर काटेर IRD मा जम्मा गर्ने संयन्त्र हो। यो नेपालको आयकर ऐन, २०५८ का दफा ८७–९२ ले नियन्त्रण गर्छ। दर गलत गर्दा भुक्तानीकर्ता नै पूर्ण कर + ब्याज + शुल्कको दायित्वमा पर्छ।

मुख्य कुरा

  • TDS VAT बाहेकको रकममा कट्टी हुन्छ।
  • जम्मा गर्ने म्याद: नेपाली महिना समाप्त भएको २५ दिन भित्र; ढिलो जम्मामा वर्षिक १५% ब्याज।
  • VAT-दर्ता सेवा प्रदायकबाट १.५%; PAN-मात्र सेवा प्रदायकबाट १५% — औपचारिक VAT दर्तालाई पुरस्कार।
  • अन्तिम रूपमा कर लगिने (लाभांश, बैंक ब्याज, वेल्थ) मा त्यही रकमले सबै कर सकिन्छ।
  • अधिकांश कट्टीकर्ताका लागि e-TDS दायर अनिवार्य।

पूर्ण TDS दर तालिका — आ.व. २०८२/८३

भुक्तानीको प्रकारदरटिप्पणी
तलबस्ल्याब अनुसारहाम्रो तलब स्ल्याब पोस्ट।
सेवा शुल्क — VAT-दर्ता प्रदायक१.५%VAT बाहेक।
सेवा शुल्क — PAN-मात्र प्रदायक१५%
सामान/ठेक्का भुक्तानी (एक भेन्डरमा वार्षिक रु ५०,००० भन्दा बढी)१.५%
भाडा — केवल आवासीय भाडाको आय भएको व्यक्तिलाई१०%स्थानीय घर-भाडा कर छुट्टै।
भाडा — इकाइलाई (कम्पनी/फर्म)१०%
सवारी/उपकरण भाडा१०%
लाभांश — निवासी कम्पनीबाट निवासीलाई५%अन्तिम।
लाभांश — गैर-निवासीलाई५%अन्तिम, सन्धिका सर्तमा।
ब्याज — व्यक्तिको बैंक निक्षेप५%अन्तिम।
ब्याज — गैर-निवासीलाई१५%सन्धिका सर्तमा।
कमिसन — निवासी१५%
रोयल्टी१५%
बैठक/सिटिङ फी, अस्थायी शिक्षण१५%
वेल्थ/लटरी/इनाम२५%अन्तिम।
विदेशी हवाइजहाज/शिपिङ (गैर-निवासी)२% – ५%टर्नओभर आधारमा (हाम्रो हवाई टिकट पोस्ट)।

दरहरू प्रत्येक आर्थिक ऐनमा फेरिन्छन् — कट्टी गर्नुअघि IRD प्रकाशनमा हेर्नुहोस्।

बढी प्रयोग हुने TDS दर (आ.व. २०८२/८३)

सेवा (VAT-दर्ता) १.५% ठेक्का भुक्तानी १.५% लाभांश (अन्तिम) ५% बैंक ब्याज (अन्तिम) ५% इकाइलाई भाडा १०% सेवा (PAN-मात्र) १५% कमिसन १५% वेल्थ/लटरी (अन्तिम) २५%

स्रोत: आयकर ऐन २०५८ दफा ८७–९२; आर्थिक ऐन २०८२।

जान्नुपर्ने दफाहरू

म्याद र जरिवाना

मानिसहरूलाई हैरान गर्ने नियमहरू

TDS ले करदातालाई कसरी फाइदा गर्छ?

व्यवसायका लागि सफा TDS अनुपालन सबभन्दा सस्तो अडिट बिमा हो।

e-TDS — IRD पोर्टलबाट फाइलिङ

  1. ird.gov.np मा व्यवसाय PAN बाट लगिन।
  2. Excel टेम्प्लेटमा मासिक TDS विवरण।
  3. अपलोड, समीक्षा, भुक्तानी भौचर।
  4. २५ तारिखभित्र अधिकृत बैंक/अनलाइनबाट भुक्तानी।
  5. Form 25-Ka प्रमाणपत्र वितरण।

बारम्बार सोधिने प्रश्न

व्यक्तिलाई TDS कट्टी गर्नुपर्छ?

व्यक्तिगत भुक्तानीमा सामान्यतया होइन। तर तलब भुक्तानी, इकाइलाई भाडा, वा व्यवसायका लागि पेशेवर शुल्क भए कट्टी गर्नुपर्ने हुनसक्छ।

भेन्डरले TDS स्वीकार नगरे?

दायित्व भुक्तानीकर्ताको हो, प्राप्तकर्ताको होइन।

अतिरिक्त TDS फिर्ता हुन्छ?

हुन्छ — तर वास्तवमा भावी दायित्वमा समायोजन छिटो।

तपाईंको TDS लेजर समीक्षा

भाडा, तलब, वा भेन्डर शुल्क तिर्नुहुन्छ र TDS लेजर सही छ भन्ने पक्का छैन भने — चार्टर्ड एकाउन्टेन्टले IRD आउनुअघि जाँच्न सक्छन्।